SỰ KHÁC BIỆT GIỮA MAIKO VÀ GEIKO

TÌM HIỂU SỰ KHÁC BIỆT GIỮA MAIKO VÀ GEIKO

20 mins read

Sự khác biệt giữa Maiko và Geiko

Geisha ( 藝[芸]者 – Nghệ giả) là nữ nghệ kĩ chính thức hoạt động nghệ thuật phục vụ cho tầng lớp dân thường bao gồm ca múa nhạc, trò chuyện cũng như chơi các trò chơi giải trí. Trong phương ngữ vùng Kansai, Geisha được gọi là Geiko (藝子).

Maiko (舞子 – Vũ tử) là cách gọi geisha học việc ở Kyoto, Nara, Gifu, Nagoya và Osaka; có độ tuổi từ 15 đến 21. Trong khi đó ở Tokyo và các thành phố nhỏ khác lại gọi là  Han’gyoku (半玉 – Bán ngọc) với độ tuổi từ 18 đến 25.

Làm sao để phân biệt Maiko và Geiko?

1. Phụ kiện tóc

Geiko: Càng trưởng thành, geiko càng ít sử dụng kanzashi và chỉ dùng những phụ kiện tóc đơn giản như maezashi (khi trưởng thành hơn geiko sẽ không dùng maezashi), kushi (lược cài tóc), tama (kanzashi làm bằng san hô; tama được cài bên trái vào những dịp quan trọng và bên phải vào ngày thường), bekko kogai và hanemottoi (dây buộc trang trí trên búi tóc sau của kiểu tóc shimada, được làm bằng giấy màu bạc se mảnh).

Maiko: Kanzashi của maiko thường mang màu sắc rực rỡ và cầu kỳ, hai kanzashi cơ bản bao gồm daikin, kanzashi lớn, thường là dạng tròn, cài phía trước bên trái và thay đổi theo mùa; và cài tóc katsuyama dạng dài ngang, cài trước búi tóc. Bên cạnh đó maiko còn dùng bira ogi, kanzashi làm bằng kim loại dạng cánh quạt có gia môn của okiya mà maiko đang học việc, maezashi hay bira dome, một loại kanzashi được cài tùy theo ý thích của maiko, ngoài ra maiko nhỏ tuổi ở Gion Kobu thường cài maezashi có tám chấm tròn màu xanh lá (như hình dưới) được gọi là tsunagi dango cho đến khi đủ 18 tuổi; cuối cùng là chinkoro, dải vải đỏ buộc ở phần tóc mái để biểu thị sự trẻ con của maiko.

2. Kiểu tóc

Geiko: Thay vì dùng tóc thật như maiko, Geiko sử dụng tóc giả (còn gọi là katsura) theo kiểu tóc shimada. Ngoài ra Geiko còn có kiểu tóc bới yohatsu uốn phồng theo phong cách Tây Âu cho ngày thường.

Maiko: Kiểu tóc của maiko được tạo kiểu từ tóc thật và chia theo từng giai đoạn học nghề từ khi bắt đầu cho đến khi chính thức thành geiko. Maiko tập sự thời gian đầu sẽ có kiểu tóc wareshinobu, sau khi làm việc từ 2 đến 3 năm, maiko sẽ đổi sang kiểu tóc ofuku và cuối cùng là kiểu tóc sakko trước khi trờ thành geiko chính thức. Ngoài ra trong các dịp đặc biệt, maiko còn có một vài kiểu tóc khác.

kiểu tóc Wareshinobu
kiểu tóc Wareshinobu

kiểu tóc Ofuku
kiểu tóc Ofuku

kiểu tóc Sakkou
kiểu tóc Sakkou
kiểu tóc Katsuyama trong lễ hội Gion
kiểu tóc Katsuyama trong lễ hội Gion

3. Trang điểm

Geiko: Trang điểm của geiko thường nhã nhặn hơn nhưng cũng không quá khác biệt so với maiko. Trong trang điểm, geiko sử dụng nhiều màu đen để kẻ mắt và tô chân mày cũng như tô son đỏ cho toàn bộ đôi môi để biểu thị sự trưởng thành và chững chạc của geiko.

Maiko: Trong khi đó, maiko năm đầu tiên chỉ tô son ở môi dưới, không dùng màu đen ở mắt và chân mày để biểu thị so sự non trẻ của maiko khi mới bắt đầu học việc. Sang năm thứ hai trở đi, maiko bắt đầu được dùng một chút màu đen để kẻ mắt và lông mày, môi trên của maiko cũng bắt được tô từng chút một theo sự trưởng thành.

4. Eri (Cổ áo)

Geiko: Thuần trắng, không có hoa văn.

Maiko: Nền đỏ với hoa văn thêu nhũ vàng, đỏ hoắc trắng. Phía sau cổ áo của maiko luôn có màu đỏ để biểu thị cho sự trẻ con của maiko, riêng phần trước sẽ thay đổi theo tuổi nghề của maiko, từ sự rực rỡ với màu đỏ và hoa văn thêu nhũ vàng cho đến sự dịu nhẹ với hoa văn thêu màu trắng để chỉ sự trưởng thành và con đường trở  thành geiko ngày càng gần.

5. Kago

Kago là túi xách truyền thống maiko và geiko sử dụng để đựng đồ vật cá nhân như quạt múa, danh thiếp và các phụ kiện nhỏ. Kago có phần đế được đan bằng tre, phần trên làm bằng vải lụa có hoa văn hoặc không. Geiko thường sử dụng kago có màu sắc dịu nhẹ, hoa văn đơn giản trong khi maiko sử dụng kago có nhiều màu sắc và hoa văn rực rỡ.

6. Obi

Geiko: Obi của geiko có độ dài khoảng 4,4m (hơi dài hơn so với obi bình thường). Nút thắt obi geiko sử dụng là taiko musubi,  tuy nhiên, hoa văn trên obi của geiko thường được thiết kế ngược với obi thông thường để có thể xoay đúng hướng say khi thắt taiko musubi.

Maiko: Maiko sử dụng một loại obi đặc biệt là darari obi, có độ dài tầm 6,7m với họa tiết vẽ và thêu tay cầu kì; phía cuối của obi là kamon của nhà geisha mà maiko đang học việc và phần đuôi được thả dài sau khi thắt xong.SỰ KHÁC BIỆT GIỮA MAIKO VÀ GEIKO

Từ trái sang phải: Maiko và Geiko
Geiko và Maiko đều mặc một loại kimono có đuôi dài áo dài dùng để biểu diễn múa gọi là hikizuri. Tuy nhiên, kimono của geiko và maiko có một số khác biệt cơ bản ở độ dài tay áo và nếp gấp áo. Ngoài ra, màu sắc và hoa văn trên trang phục của geiko thường có màu sắc dịu nhẹ để biểu thị sự trưởng thành trong khi trang phục của maiko luôn có màu sắc và hoa văn rực rỡ. Một chi tiết khác là hoa văn trên trang phục của geiko thường phân bố ở phần dưới của áo (từ obi trở xuống), trong khi hoa văn trên trang phục của maiko trải rộng trên toàn bộ áo.

7. Nếp gấp áo

Geiko: Không có nếp gấp.

Maiko: Theo truyền thống, ở thời Edo, kimono của trẻ em gái có nếp gấp ở vai áo và tay áo để nới ra sau khi trưởng thành. Kimono của maiko cũng có nếp gấp áo để biểu thị sự trẻ con của maiko.

8. Tay áo kimono:

Geiko: Geiko được xem như phụ nữ trưởng thành và sẽ không mặc kimono có tay dài vốn dành cho thiếu nữ.  Thay vào đó, geiko chỉ mặc kimono có tay ngắn gọi là kosode.

Maiko: Tay áo kimono của maiko có độ dài như furisode nói lên rằng maiko không chỉ là một đứa trẻ mà còn là một thiếu nữ đang lớn.

9. Juban

Geiko: Juban thường ngày của geiko đàn chị có màu hồng nhạt với hoa văn nhỏ (xanh nhạt, vàng nhạt hoặc màu be cũng được chấp nhận nhưng ít khi xuất hiện).  Trong các dịp đặc biệt geiko sẽ mặc juban màu đỏ.

Juban thường ngày và senryou geta của geiko

Juban và senryou geta của geiko trong dịp lễ
Maiko: Juban của maiko trong khi đó luôn có màu đỏ với nhiều hoa văn trắng, thay đổi theo mùa.

10. Guốc:

Geiko: Khi đã trưởng thành, các geiko chỉ mang senryou geta, loại guốc gỗ khoét rỗng ở chính giữa. Trong trường hợp di chuyển xa, geiko có thể dùng zori để tiện việc đi lại.

Maiko: Okobo là loại guốc gỗ đặc trưng dành cho maiko, được làm từ gỗ nguyên khối, cao tầm 17cm, phần trước được vát đi và khoét rỗng ở đế để đặt một chiếc chuông bên trong, tạo ra âm thanh đặc trưng khi maiko di chuyển trên phố. Khi mới bắt đầu học việc, maiko luôn mang okobo trừ khi phải di chuyển xa và quai guốc (hanao)của maiko năm đầu luôn có màu đỏ, trong khi hanao của maiko đàn chị có thể có màu xanh hồng, tuy nhiên maiko đàn chị vẫn phải mang okobo có quai guốc đỏ trong các dịp đặc biệt. Ngoài ra càng làm việc lâu năm, maiko càng thường xuyên được mang zori thay vì chỉ phải dùng okobo như maiko năm đầu.

Okobo của maiko

(Source: kimonofever)

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Previous Story

CON DẤU Ở NHẬT BẢN

Next Story

SỰ KHÁC BIỆT GIỮA GEISHA VÀ OIRAN LÀ GÌ?

Latest from Blog

error: Kimochi...
0